跳到内容
当前位置:首页>考研真题>高三语文一轮复习之课内文言文——《兼爱》

高三语文一轮复习之课内文言文——《兼爱》

  • 2026-11-21 20:02:30
高三语文一轮复习之课内文言文——《兼爱》

《兼爱》知识清单

高三语文一轮复习 · 课内诸子散文(墨家)

《墨子》

一、文学与文化常识

1. 墨子

墨子,名翟,春秋战国之际宋国人,墨家学派创始人,思想家、教育家、科学家、军事家,是中国历史上少有的农民出身的哲学家。他曾学儒术,后不满其烦琐的“礼”,自创墨家,被后世誉为“科圣”。

2. 相关称谓

大夫:先秦国君之下设卿、大夫、士三级,大夫为一般任官职者。诸侯:古代中央政权所分封的各国国君统称,周代爵位分公、侯、伯、子、男五等。圣人:古代指德高望重、有大智、达到至高境界的人。

二、字音字形

字词

读音 / 说明

字词

读音 / 说明

名翟

dí

譬之如

pì,比如

恶施 / 恶得

wū,怎么、哪里

交相恶

wù,憎恶

不孝不慈亡

“亡”同“无”

当察

“当”同“尝”,尝试

窃异室

qiè,偷窃

乱物

纷乱之事

三、文言知识系统梳理

1. 通假字

例句

本字及意义

当察乱何自起

“当”同“尝”,尝试

故不孝不慈亡

“亡”同“无”,没有

故盗贼有亡

“有”同“又”;“亡”同“无”

2. 古今异义

词语

古义

今义

盗贼

盗:偷窃者;贼:劫杀、伤害者

小偷、强盗

大夫

古代官职等级

医生

虽然

虽然这样

转折连词

3. 词类活用

例句

类型及释义

故亏父而自利

“亏”使动,使……受损;“利”使动,使……得利

故乱异家以利其家

“乱”使动,使……混乱;“利”使动

故贼人以利其身

“贼”名作动,残害、伤害

父之不慈子

“慈”形作动,慈爱

恶得不禁恶而劝爱

前“恶”疑问副词,怎么;后“恶”动,憎恶

4. 一词多义:贼、事、攻

贼:残害、伤害(贼人以利其身、自贼者也);强盗(贼爱其人);敌人、仇敌(相憎欲相贼);祸害(天下之大贼);刺客(荆轲为贼)。

事:事务(以治天下为事);侍奉(事秦、事父事君);实践、从事(事斯语);职业(洴澼为事);事故(国家无事)。

攻:治疗(攻人之疾);攻打、进攻(相攻国、攻守之势);制造、加工(攻玉);研究、学习(术业有专攻);指责(鸣鼓而攻之)。

5. 特殊句式

例句

句式特点

圣人以治天下为事者也

判断句,“……者也”

此所谓乱也

判断句,“……也”

当察乱何自起

宾语前置,“何自”即“自何”,从哪里

具告以事类(状语后置)

状语后置,“以事”作状语

视人身若其身

省略、比喻结构,“若”,像

四、重点句翻译

圣人以治天下为事者也,必知乱之所自起,焉能治之。

圣人把治理天下作为事业,一定要知道祸乱从哪里产生,才能治理它。

子自爱,不爱父,故亏父而自利。

儿子爱自己,不爱父亲,所以使父亲受损而使自己得利。

虽至大夫之相乱家、诸侯之相攻国者,亦然。

即使是大夫互相扰乱封地、诸侯互相攻伐国家,也是这样。

若使天下兼相爱,爱人若爱其身,犹有不孝者乎?

假使天下人都能互爱,爱别人就像爱自己,还会有不孝的人吗?

天下兼相爱则治,交相恶则乱。

天下人互相亲爱就会太平,互相憎恶就会动乱。

五、文脉梳理

部分

内容

思路

提出问题

治天下必知乱之所自起,以医攻疾为喻

找病根

分析问题

父子兄弟君臣、盗贼、大夫、诸侯,乱皆起于不相爱

层层铺排

解决问题

兼相爱则盗贼无、家不乱、国不攻、孝慈

开药方

六、论证方法与主旨

一是比喻说理,以“医之攻疾”喻“圣人治乱”,先找病根再施治;二是正反对比,“兼相爱则治”与“交相恶则乱”对举;三是铺排(排例),由家到国、由近及远层层列举,气势充沛、逻辑严密。主旨是论证天下之乱起于不相爱,主张以无差等的“兼爱”止乱致治。

七、作文素材

墨子:为天下“看病”的实干思想家,摩顶放踵、利天下为之,主张兼爱非攻、尚贤节用。可用于“大爱与担当”“换位思考”“和谐共处”。金句:“天下兼相爱则治,交相恶则乱。”话题:自爱与相爱、利他与共赢、构建和谐社会。

基本 文件 流程 错误 SQL 调试
  1. 请求信息 : 2026-11-22 07:47:41 HTTP/1.1 GET : http://www.sjds.net/a/557390.html
  2. 运行时间 : 0.095816s [ 吞吐率:10.44req/s ] 内存消耗:4,382.00kb 文件加载:140
  3. 缓存信息 : 0 reads,0 writes
  4. 会话信息 : SESSION_ID=518fbc402eddb4ab4a7c0a68f7337dca
  1. /www/wwwroot/www.sjds.net/public/index.php ( 0.79 KB )
  2. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/autoload.php ( 0.17 KB )
  3. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/composer/autoload_real.php ( 2.49 KB )
  4. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/composer/platform_check.php ( 0.90 KB )
  5. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/composer/ClassLoader.php ( 14.03 KB )
  6. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/composer/autoload_static.php ( 4.90 KB )
  7. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper.php ( 8.34 KB )
  8. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-validate/src/helper.php ( 2.19 KB )
  9. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/helper.php ( 1.47 KB )
  10. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/stubs/load_stubs.php ( 0.16 KB )
  11. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Exception.php ( 1.69 KB )
  12. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-container/src/Facade.php ( 2.71 KB )
  13. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/symfony/deprecation-contracts/function.php ( 0.99 KB )
  14. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 8.26 KB )
  15. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap80.php ( 9.78 KB )
  16. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/symfony/var-dumper/Resources/functions/dump.php ( 1.49 KB )
  17. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-dumper/src/helper.php ( 0.18 KB )
  18. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/symfony/var-dumper/VarDumper.php ( 4.30 KB )
  19. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/App.php ( 15.30 KB )
  20. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-container/src/Container.php ( 15.76 KB )
  21. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/psr/container/src/ContainerInterface.php ( 1.02 KB )
  22. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/provider.php ( 0.19 KB )
  23. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Http.php ( 6.04 KB )
  24. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper/Str.php ( 7.29 KB )
  25. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Env.php ( 4.68 KB )
  26. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/common.php ( 0.03 KB )
  27. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/helper.php ( 18.78 KB )
  28. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Config.php ( 5.54 KB )
  29. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/app.php ( 0.95 KB )
  30. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/cache.php ( 0.78 KB )
  31. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/console.php ( 0.23 KB )
  32. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/cookie.php ( 0.56 KB )
  33. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/database.php ( 2.48 KB )
  34. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/Env.php ( 1.67 KB )
  35. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/filesystem.php ( 0.61 KB )
  36. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/lang.php ( 0.91 KB )
  37. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/log.php ( 1.35 KB )
  38. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/middleware.php ( 0.19 KB )
  39. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/route.php ( 1.89 KB )
  40. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/session.php ( 0.57 KB )
  41. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/trace.php ( 0.34 KB )
  42. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/view.php ( 0.82 KB )
  43. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/event.php ( 0.25 KB )
  44. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Event.php ( 7.67 KB )
  45. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/service.php ( 0.13 KB )
  46. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/AppService.php ( 0.26 KB )
  47. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Service.php ( 1.64 KB )
  48. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Lang.php ( 7.35 KB )
  49. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/lang/zh-cn.php ( 13.70 KB )
  50. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/Error.php ( 3.31 KB )
  51. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/RegisterService.php ( 1.33 KB )
  52. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/services.php ( 0.14 KB )
  53. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/PaginatorService.php ( 1.52 KB )
  54. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/ValidateService.php ( 0.99 KB )
  55. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/ModelService.php ( 2.04 KB )
  56. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/Service.php ( 0.77 KB )
  57. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Middleware.php ( 6.72 KB )
  58. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/BootService.php ( 0.77 KB )
  59. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/Paginator.php ( 11.86 KB )
  60. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-validate/src/Validate.php ( 63.20 KB )
  61. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/Model.php ( 23.55 KB )
  62. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/Attribute.php ( 21.05 KB )
  63. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/AutoWriteData.php ( 4.21 KB )
  64. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/Conversion.php ( 6.44 KB )
  65. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/DbConnect.php ( 5.16 KB )
  66. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/ModelEvent.php ( 2.33 KB )
  67. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/RelationShip.php ( 28.29 KB )
  68. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/contract/Arrayable.php ( 0.09 KB )
  69. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/contract/Jsonable.php ( 0.13 KB )
  70. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/contract/Modelable.php ( 0.09 KB )
  71. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Db.php ( 2.88 KB )
  72. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/DbManager.php ( 8.52 KB )
  73. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Log.php ( 6.28 KB )
  74. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Manager.php ( 3.92 KB )
  75. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/psr/log/src/LoggerTrait.php ( 2.69 KB )
  76. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/psr/log/src/LoggerInterface.php ( 2.71 KB )
  77. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Cache.php ( 4.92 KB )
  78. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/psr/simple-cache/src/CacheInterface.php ( 4.71 KB )
  79. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper/Arr.php ( 16.63 KB )
  80. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/cache/driver/File.php ( 7.84 KB )
  81. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/cache/Driver.php ( 9.03 KB )
  82. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/CacheHandlerInterface.php ( 1.99 KB )
  83. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/Request.php ( 0.09 KB )
  84. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Request.php ( 55.78 KB )
  85. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/middleware.php ( 0.25 KB )
  86. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Pipeline.php ( 2.61 KB )
  87. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/TraceDebug.php ( 3.40 KB )
  88. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/middleware/SessionInit.php ( 1.94 KB )
  89. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Session.php ( 1.80 KB )
  90. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/session/driver/File.php ( 6.27 KB )
  91. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/SessionHandlerInterface.php ( 0.87 KB )
  92. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/session/Store.php ( 7.12 KB )
  93. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Route.php ( 23.73 KB )
  94. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleName.php ( 5.75 KB )
  95. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Domain.php ( 2.53 KB )
  96. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleGroup.php ( 22.43 KB )
  97. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Rule.php ( 26.95 KB )
  98. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleItem.php ( 9.78 KB )
  99. /www/wwwroot/www.sjds.net/route/app.php ( 1.72 KB )
  100. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/Route.php ( 4.70 KB )
  101. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/dispatch/Controller.php ( 4.74 KB )
  102. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Dispatch.php ( 10.44 KB )
  103. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/controller/Index.php ( 4.81 KB )
  104. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/BaseController.php ( 2.05 KB )
  105. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/facade/Db.php ( 0.93 KB )
  106. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/connector/Mysql.php ( 5.44 KB )
  107. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/PDOConnection.php ( 52.47 KB )
  108. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Connection.php ( 8.39 KB )
  109. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/ConnectionInterface.php ( 4.57 KB )
  110. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/builder/Mysql.php ( 16.58 KB )
  111. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Builder.php ( 24.06 KB )
  112. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/BaseBuilder.php ( 27.50 KB )
  113. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Query.php ( 15.71 KB )
  114. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/BaseQuery.php ( 45.13 KB )
  115. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/TimeFieldQuery.php ( 7.43 KB )
  116. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/AggregateQuery.php ( 3.26 KB )
  117. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ModelRelationQuery.php ( 20.07 KB )
  118. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ParamsBind.php ( 3.66 KB )
  119. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ResultOperation.php ( 7.01 KB )
  120. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/WhereQuery.php ( 19.37 KB )
  121. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/JoinAndViewQuery.php ( 7.11 KB )
  122. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/TableFieldInfo.php ( 2.63 KB )
  123. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/Transaction.php ( 2.77 KB )
  124. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/log/driver/File.php ( 5.96 KB )
  125. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/LogHandlerInterface.php ( 0.86 KB )
  126. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/log/Channel.php ( 3.89 KB )
  127. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/event/LogRecord.php ( 1.02 KB )
  128. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/Collection.php ( 16.47 KB )
  129. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/View.php ( 1.70 KB )
  130. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/View.php ( 4.39 KB )
  131. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Response.php ( 8.81 KB )
  132. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/response/View.php ( 3.29 KB )
  133. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Cookie.php ( 6.06 KB )
  134. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-view/src/Think.php ( 8.38 KB )
  135. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/TemplateHandlerInterface.php ( 1.60 KB )
  136. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/Template.php ( 46.61 KB )
  137. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/template/driver/File.php ( 2.41 KB )
  138. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/template/contract/DriverInterface.php ( 0.86 KB )
  139. /www/wwwroot/www.sjds.net/runtime/temp/022a5b1eae5a9e3c31e54f699d8ae600.php ( 8.36 KB )
  140. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/Html.php ( 4.42 KB )
  1. CONNECT:[ UseTime:0.000752s ] mysql:host=172.18.0.4;port=3306;dbname=www_sjds;charset=utf8mb4
  2. SHOW FULL COLUMNS FROM `fenlei` [ RunTime:0.000964s ]
  3. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `fid` = 0 [ RunTime:0.000455s ]
  4. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `fid` = 63 [ RunTime:0.000380s ]
  5. SHOW FULL COLUMNS FROM `set` [ RunTime:0.000535s ]
  6. SELECT * FROM `set` [ RunTime:0.000271s ]
  7. SHOW FULL COLUMNS FROM `article` [ RunTime:0.000696s ]
  8. SELECT * FROM `article` WHERE `id` = 557390 LIMIT 1 [ RunTime:0.000438s ]
  9. UPDATE `article` SET `lasttime` = 1795304861 WHERE `id` = 557390 [ RunTime:0.001573s ]
  10. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `id` = 65 LIMIT 1 [ RunTime:0.000337s ]
  11. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 557390 ORDER BY `id` DESC LIMIT 1 [ RunTime:0.000437s ]
  12. SELECT * FROM `article` WHERE `id` > 557390 ORDER BY `id` ASC LIMIT 1 [ RunTime:0.000347s ]
  13. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 557390 ORDER BY `id` DESC LIMIT 10 [ RunTime:0.000629s ]
  14. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 557390 ORDER BY `id` DESC LIMIT 10,10 [ RunTime:0.000596s ]
  15. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 557390 ORDER BY `id` DESC LIMIT 20,10 [ RunTime:0.000655s ]
0.106079s