跳到内容
当前位置:首页>考研真题>2027年中考语文一轮复习:记叙文阅读之环境描写作用

2027年中考语文一轮复习:记叙文阅读之环境描写作用

  • 2026-09-18 07:23:23
2027年中考语文一轮复习:记叙文阅读之环境描写作用

一、考点概述

环境描写是记叙文中不可或缺的重要组成部分。所谓“环境”,既包括人物活动的自然环境,也包括人物所处的社会环境。在中考记叙文阅读中,环境描写的作用题属于高频考点,通常以简答题形式出现,分值在3—5分之间。

二、环境描写的分类

(一)自然环境描写

指对自然景物、天气、季节等的描写,如日月星辰、山川河流、风雨雷电、花草树木等。

(二)社会环境描写

指对特定时代背景、社会风俗、人际关系、生活场景等的描写,如街道商铺、家庭陈设、节日庆典等。

三、环境描写的六大作用

作用一:交代故事发生的背景

这是最基本的作用。环境描写可以点明时间、地点、季节、气候等要素,为故事展开提供时空坐标。

典型示例:《故乡》开头“时候既然是深冬;渐近故乡时,天气又阴晦了,冷风吹进船舱中,呜呜地响……”——交代了故事发生在深冬时节,营造出萧瑟悲凉的氛围。

作用二:渲染气氛,奠定基调

通过特定的景物描写,营造某种情感氛围,让读者产生相应的心理感受。

典型示例:《散步》中“这南方初春的田野,大块小块的新绿随意地铺着……”“那里有金色的菜花,两行整齐的桑树,尽头一口水波粼粼的鱼塘”——渲染了春天生机勃勃的气氛,烘托一家人散步时的温馨愉悦。

作用三:烘托人物心情

“一切景语皆情语”,环境描写常常是人物内心世界的外化。

典型示例:《社戏》中去看戏途中,“两岸的豆麦和河底的水草所发散出来的清香,夹杂在水气中扑面的吹来;月色便朦胧在这水气里”——烘托出“我”去看社戏时兴奋、急切的心情。

作用四:推动情节发展

环境变化往往成为事件发展的契机,或者为下文做铺垫。

典型示例:《林教头风雪山神庙》中“那雪正下得紧”“看那雪,到晚越下得紧了”——风雪越来越大,不仅推动林冲去市井沽酒的情节,还为后来草料场被压塌、林冲到山神庙避雪埋下伏笔,最终促成“风雪山神庙”的高潮。

作用五:突出人物形象

恶劣或特殊的环境能反衬人物的性格品质。

典型示例:《孤独之旅》中杜小康在芦苇荡放鸭,“芦苇如绿色的浪潮直涌到天边”“暴风雨就歇斯底里地开始了”——用环境的恶劣、空旷,反衬杜小康从脆弱走向坚强的成长历程。

作用六:深化文章主题

环境描写往往承载着作者的思想感情,能够升华主旨。

典型示例:《背影》结尾“我看见他戴着黑布小帽,穿着黑布大马褂,深青布棉袍,蹒跚地走到铁道边”——父亲的黑布衣着与当时家道中落的境遇相呼应,强化了父爱的深沉与时代的沧桑感。

四、答题模板

第一步:判断环境类型(自然/社会),概括环境特点(如“渲染了……的气氛”)

第二步:结合具体内容分析作用:

  • 交代背景:交代了故事发生的______(时间/地点/季节)

  • 渲染气氛:渲染了______(凄凉/温馨/紧张)的气氛

  • 烘托心情:烘托了人物______(喜悦/悲伤/焦虑)的心情

  • 推动情节:为下文______做铺垫

  • 塑造人物:表现了人物______的性格/品质

  • 深化主题:突出了______的主题

第三步:总结效果,使文章更生动形象

五、实战演练

阅读片段:“那天夜里,外面刮起了大风,雨点噼里啪啦地敲打着窗户。母亲坐在昏黄的灯光下,一针一线地缝补着我的书包。风把门吹得哐当作响,她却纹丝不动。”

问题:这段环境描写有什么作用?

参考答案

  1. 交代了故事发生的时间和环境特征——风雨交加的夜晚。

  2. 渲染了恶劣、不安的氛围,与屋内母亲的安静形成对比。

  3. 烘托了母亲专注、慈爱的形象,表现母爱的深沉与坚韧。

  4. 推动情节发展——风雨声反衬母亲的专注,也为下文“我”深受感动做铺垫。

六、易错提醒

  1. 切忌笼统作答:不能只说“渲染气氛”,要具体说明渲染了什么气氛。

  2. 注意多角度分析:一段环境描写往往不止一个作用,要全面考虑。

  3. 区分主次:根据题目要求和文本内容,确定最主要的作用。

  4. 避免过度解读:紧扣文本,不要脱离原文随意发挥。

掌握环境描写的作用,不仅有助于应对考试,更能帮助我们深入理解文学作品的情感内涵。希望同学们在复习中勤加练习,举一反三。

基本 文件 流程 错误 SQL 调试
  1. 请求信息 : 2026-09-18 21:53:02 HTTP/1.1 GET : http://www.sjds.net/a/513173.html
  2. 运行时间 : 0.071410s [ 吞吐率:14.00req/s ] 内存消耗:4,397.91kb 文件加载:140
  3. 缓存信息 : 0 reads,0 writes
  4. 会话信息 : SESSION_ID=99149e29a99865d441bb3c8faf076cff
  1. /www/wwwroot/www.sjds.net/public/index.php ( 0.79 KB )
  2. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/autoload.php ( 0.17 KB )
  3. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/composer/autoload_real.php ( 2.49 KB )
  4. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/composer/platform_check.php ( 0.90 KB )
  5. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/composer/ClassLoader.php ( 14.03 KB )
  6. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/composer/autoload_static.php ( 4.90 KB )
  7. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper.php ( 8.34 KB )
  8. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-validate/src/helper.php ( 2.19 KB )
  9. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/helper.php ( 1.47 KB )
  10. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/stubs/load_stubs.php ( 0.16 KB )
  11. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Exception.php ( 1.69 KB )
  12. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-container/src/Facade.php ( 2.71 KB )
  13. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/symfony/deprecation-contracts/function.php ( 0.99 KB )
  14. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 8.26 KB )
  15. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap80.php ( 9.78 KB )
  16. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/symfony/var-dumper/Resources/functions/dump.php ( 1.49 KB )
  17. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-dumper/src/helper.php ( 0.18 KB )
  18. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/symfony/var-dumper/VarDumper.php ( 4.30 KB )
  19. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/App.php ( 15.30 KB )
  20. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-container/src/Container.php ( 15.76 KB )
  21. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/psr/container/src/ContainerInterface.php ( 1.02 KB )
  22. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/provider.php ( 0.19 KB )
  23. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Http.php ( 6.04 KB )
  24. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper/Str.php ( 7.29 KB )
  25. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Env.php ( 4.68 KB )
  26. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/common.php ( 0.03 KB )
  27. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/helper.php ( 18.78 KB )
  28. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Config.php ( 5.54 KB )
  29. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/app.php ( 0.95 KB )
  30. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/cache.php ( 0.78 KB )
  31. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/console.php ( 0.23 KB )
  32. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/cookie.php ( 0.56 KB )
  33. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/database.php ( 2.48 KB )
  34. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/Env.php ( 1.67 KB )
  35. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/filesystem.php ( 0.61 KB )
  36. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/lang.php ( 0.91 KB )
  37. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/log.php ( 1.35 KB )
  38. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/middleware.php ( 0.19 KB )
  39. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/route.php ( 1.89 KB )
  40. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/session.php ( 0.57 KB )
  41. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/trace.php ( 0.34 KB )
  42. /www/wwwroot/www.sjds.net/config/view.php ( 0.82 KB )
  43. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/event.php ( 0.25 KB )
  44. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Event.php ( 7.67 KB )
  45. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/service.php ( 0.13 KB )
  46. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/AppService.php ( 0.26 KB )
  47. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Service.php ( 1.64 KB )
  48. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Lang.php ( 7.35 KB )
  49. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/lang/zh-cn.php ( 13.70 KB )
  50. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/Error.php ( 3.31 KB )
  51. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/RegisterService.php ( 1.33 KB )
  52. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/services.php ( 0.14 KB )
  53. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/PaginatorService.php ( 1.52 KB )
  54. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/ValidateService.php ( 0.99 KB )
  55. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/service/ModelService.php ( 2.04 KB )
  56. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/Service.php ( 0.77 KB )
  57. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Middleware.php ( 6.72 KB )
  58. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/initializer/BootService.php ( 0.77 KB )
  59. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/Paginator.php ( 11.86 KB )
  60. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-validate/src/Validate.php ( 63.20 KB )
  61. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/Model.php ( 23.55 KB )
  62. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/Attribute.php ( 21.05 KB )
  63. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/AutoWriteData.php ( 4.21 KB )
  64. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/Conversion.php ( 6.44 KB )
  65. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/DbConnect.php ( 5.16 KB )
  66. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/ModelEvent.php ( 2.33 KB )
  67. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/concern/RelationShip.php ( 28.29 KB )
  68. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/contract/Arrayable.php ( 0.09 KB )
  69. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/contract/Jsonable.php ( 0.13 KB )
  70. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/model/contract/Modelable.php ( 0.09 KB )
  71. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Db.php ( 2.88 KB )
  72. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/DbManager.php ( 8.52 KB )
  73. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Log.php ( 6.28 KB )
  74. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Manager.php ( 3.92 KB )
  75. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/psr/log/src/LoggerTrait.php ( 2.69 KB )
  76. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/psr/log/src/LoggerInterface.php ( 2.71 KB )
  77. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Cache.php ( 4.92 KB )
  78. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/psr/simple-cache/src/CacheInterface.php ( 4.71 KB )
  79. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/helper/Arr.php ( 16.63 KB )
  80. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/cache/driver/File.php ( 7.84 KB )
  81. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/cache/Driver.php ( 9.03 KB )
  82. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/CacheHandlerInterface.php ( 1.99 KB )
  83. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/Request.php ( 0.09 KB )
  84. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Request.php ( 55.78 KB )
  85. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/middleware.php ( 0.25 KB )
  86. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Pipeline.php ( 2.61 KB )
  87. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/TraceDebug.php ( 3.40 KB )
  88. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/middleware/SessionInit.php ( 1.94 KB )
  89. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Session.php ( 1.80 KB )
  90. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/session/driver/File.php ( 6.27 KB )
  91. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/SessionHandlerInterface.php ( 0.87 KB )
  92. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/session/Store.php ( 7.12 KB )
  93. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Route.php ( 23.73 KB )
  94. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleName.php ( 5.75 KB )
  95. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Domain.php ( 2.53 KB )
  96. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleGroup.php ( 22.43 KB )
  97. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Rule.php ( 26.95 KB )
  98. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/RuleItem.php ( 9.78 KB )
  99. /www/wwwroot/www.sjds.net/route/app.php ( 1.72 KB )
  100. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/Route.php ( 4.70 KB )
  101. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/dispatch/Controller.php ( 4.74 KB )
  102. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/route/Dispatch.php ( 10.44 KB )
  103. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/controller/Index.php ( 4.81 KB )
  104. /www/wwwroot/www.sjds.net/app/BaseController.php ( 2.05 KB )
  105. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/facade/Db.php ( 0.93 KB )
  106. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/connector/Mysql.php ( 5.44 KB )
  107. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/PDOConnection.php ( 52.47 KB )
  108. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Connection.php ( 8.39 KB )
  109. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/ConnectionInterface.php ( 4.57 KB )
  110. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/builder/Mysql.php ( 16.58 KB )
  111. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Builder.php ( 24.06 KB )
  112. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/BaseBuilder.php ( 27.50 KB )
  113. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/Query.php ( 15.71 KB )
  114. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/BaseQuery.php ( 45.13 KB )
  115. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/TimeFieldQuery.php ( 7.43 KB )
  116. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/AggregateQuery.php ( 3.26 KB )
  117. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ModelRelationQuery.php ( 20.07 KB )
  118. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ParamsBind.php ( 3.66 KB )
  119. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/ResultOperation.php ( 7.01 KB )
  120. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/WhereQuery.php ( 19.37 KB )
  121. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/JoinAndViewQuery.php ( 7.11 KB )
  122. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/TableFieldInfo.php ( 2.63 KB )
  123. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-orm/src/db/concern/Transaction.php ( 2.77 KB )
  124. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/log/driver/File.php ( 5.96 KB )
  125. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/LogHandlerInterface.php ( 0.86 KB )
  126. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/log/Channel.php ( 3.89 KB )
  127. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/event/LogRecord.php ( 1.02 KB )
  128. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-helper/src/Collection.php ( 16.47 KB )
  129. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/facade/View.php ( 1.70 KB )
  130. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/View.php ( 4.39 KB )
  131. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Response.php ( 8.81 KB )
  132. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/response/View.php ( 3.29 KB )
  133. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/Cookie.php ( 6.06 KB )
  134. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-view/src/Think.php ( 8.38 KB )
  135. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/framework/src/think/contract/TemplateHandlerInterface.php ( 1.60 KB )
  136. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/Template.php ( 46.61 KB )
  137. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/template/driver/File.php ( 2.41 KB )
  138. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-template/src/template/contract/DriverInterface.php ( 0.86 KB )
  139. /www/wwwroot/www.sjds.net/runtime/temp/022a5b1eae5a9e3c31e54f699d8ae600.php ( 8.05 KB )
  140. /www/wwwroot/www.sjds.net/vendor/topthink/think-trace/src/Html.php ( 4.42 KB )
  1. CONNECT:[ UseTime:0.000716s ] mysql:host=172.18.0.4;port=3306;dbname=www_sjds;charset=utf8mb4
  2. SHOW FULL COLUMNS FROM `fenlei` [ RunTime:0.000823s ]
  3. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `fid` = 0 [ RunTime:0.000433s ]
  4. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `fid` = 63 [ RunTime:0.000361s ]
  5. SHOW FULL COLUMNS FROM `set` [ RunTime:0.000624s ]
  6. SELECT * FROM `set` [ RunTime:0.000335s ]
  7. SHOW FULL COLUMNS FROM `article` [ RunTime:0.000641s ]
  8. SELECT * FROM `article` WHERE `id` = 513173 LIMIT 1 [ RunTime:0.000373s ]
  9. UPDATE `article` SET `lasttime` = 1789739582 WHERE `id` = 513173 [ RunTime:0.001409s ]
  10. SELECT * FROM `fenlei` WHERE `id` = 65 LIMIT 1 [ RunTime:0.000361s ]
  11. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 513173 ORDER BY `id` DESC LIMIT 1 [ RunTime:0.000415s ]
  12. SELECT * FROM `article` WHERE `id` > 513173 ORDER BY `id` ASC LIMIT 1 [ RunTime:0.000393s ]
  13. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 513173 ORDER BY `id` DESC LIMIT 10 [ RunTime:0.000684s ]
  14. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 513173 ORDER BY `id` DESC LIMIT 10,10 [ RunTime:0.000616s ]
  15. SELECT * FROM `article` WHERE `id` < 513173 ORDER BY `id` DESC LIMIT 20,10 [ RunTime:0.000754s ]
0.081554s